Edukacija magistara medicinske biokemije na Farmaceutsko-biokemijskom fakultetu Sveu��ili��ta u Zagrebu: kako smo se uklopili u Bolonjski proces

The re ce nt re fo rm of the uni ver si ty edu ca tion in Re pub lic of Croa tia is un derta ken to at tain the main ob jec ti ves set up by Bo log na Dec la ra tion on pro moti ng glo bal com pe ti ti ve ne ss of Eu ro pean Hig her Edu ca tion. The Dec la ra tion that was sig ned by 29 coun tries is the com mon com mit me nt to re fo rm the struc tu res of res pec ti ve hig her edu ca tion system in a con ver ge nt way and to pro du ce the na tio nal fra mewo rk of rea dab le and com pa rab le deg rees. New con ce pt for the uni ver si ty deg ree in Me di cal Bioc he mis try is par ti cu larly em pha si si ng the mul ti dis cip li na ry cha rac ter of the pro fes sion in or der to enab le ap pli ca tion of scien ti . c knowled ge in the me di cal con text. Cur ri cu lum is har mo ni sed wi th the re com men da tio ns that are ac cep ted in the ma jo ri ty of Eu ro pean coun tries, and con sis ts of an in teg ral . ve yea rs prog ram me leadi ng to the deg ree of Mas ter in Me di cal Bioc he mis try. The mul ti dis cip li na ry ap proa ch is ac hie ved by in tro du ci ng va rious dis cip li nes in to cur ri cu lum: 1. Fun da men tal na tu ral scien ces; 2. Bio me di cal dis cip li nes (ana to my, physiolo gy, pat hop hysio lo gy, his to lo gy, cyto lo gy, im mu no lo gy, mic ro bio lo gy and pa ra si to lo gy, etc.); 3. Pro fes sio nal me di cal bioc he mis try dis cip li nes (cli ni cal bioc he mis try, hae ma to lo gy, coa gu la tion, cli ni cal im mu no lo gy, blood ban king, ana lyti cal toxi co lo gy, mo le cu lar diag nos ti cs, etc.; and knowled ge, compe ten ces and skil ls in com mu ni ca tion, la bo ra to ry ma na ge me nt, au to ma tion, and in for ma ti za tion of la bo ra to ry system. The re la ti ve pro por tion of the subjec ts du ri ng the . ve year stu dy is: 28% fun da men tal na tu ral scien ces, 12% of bio me di cal, 45% pro fes sio nal and 15% elec ti ve sub jec ts. The fun da men tal and pro fes sio nal sub jec ts wou ld be in ten si ve ly cor re la ted, and trai ni ng in the hos pi tal la bo ra to ry wi ll sta rt al rea dy from the . r st year. The ECTS cre di ts wi ll be as sig ned to the ea ch sub je ct, and stu de nt mo bi li ty wou ld be en cou ra ged. The re wi ll be great coo pe ra tion wi th the teac hi ng hospi ta ls re la ted to Fa cul ty, in par ti cu lar for the cour ses In teg ral la bo ra to ry diagnos ti cs and Pro fes sio nal la bo ra to ry prac ti ce. At com ple tion of the new Me di cal Bioc he mis try cur ri cu lum the gra dua te would ha ve a throu gh knowled ge of all as pec ts of me di cal bioc he mis try scien ce re le va nt to the dis cip li ne, and com pe ten ces to or ga ni ze la bo ra to ry prac ti ce and ap ply cur re nt tec hniques, to eva lua te the diag nos tic da ta and to pro vide an expe rt opi nion in the me di cal team, or to pur sue a ca reer in the fun damen tal and ap plied scien ti . c re sear ch. The new con ce pt com pri ses re le va nt knowled ge in cli ni cal cyto lo gy, mic ro bio lo gy, cli ni cal im mu no lo gy, blood banki ng, ana lyti cal toxi co lo gy, mo le cu lar diag nos ti cs thus con cur ri ng wi th the cur re nt tren ds in Me di cal Bioc he mis try and La bo ra to ry Me di ci ne. Biochemia Medica 2008;18(2):143–53


Abstract
The re ce nt re fo rm of the uni ver si ty edu ca tion in Re pub lic of Croa tia is un derta ken to at tain the main ob jec ti ves set up by Bo log na Dec la ra tion on pro moti ng glo bal com pe ti ti ve ne ss of Eu ro pean Hig her Edu ca tion. The Dec la ra tion that was sig ned by 29 coun tries is the com mon com mit me nt to re fo rm the struc tu res of res pec ti ve hig her edu ca tion system in a con ver ge nt way and to pro du ce the na tio nal fra mewo rk of rea dab le and com pa rab le deg rees. New con ce pt for the uni ver si ty deg ree in Me di cal Bioc he mis try is par ti cu larly em pha si si ng the mul ti dis cip li na ry cha rac ter of the pro fes sion in or der to enab le ap pli ca tion of scien ti c knowled ge in the me di cal con text. Cur ri cu lum is har mo ni sed wi th the re com men da tio ns that are ac cep ted in the ma jo ri ty of Eu ro pean coun tries, and con sis ts of an in teg ral ve yea rs prog ram me leadi ng to the deg ree of Mas ter in Me di cal Bioc he mis try. The mul ti dis cip li na ry ap proa ch is ac hie ved by in tro du ci ng va rious dis cip li nes in to cur ri cu lum: 1. Fun da men tal na tu ral scien ces; 2. Bio me di cal dis cip li nes (ana to my, physiolo gy, pat hop hysio lo gy, his to lo gy, cyto lo gy, im mu no lo gy, mic ro bio lo gy and pa ra si to lo gy, etc.); 3. Pro fes sio nal me di cal bioc he mis try dis cip li nes (cli ni cal bioc he mis try, hae ma to lo gy, coa gu la tion, cli ni cal im mu no lo gy, blood ban king, ana lyti cal toxi co lo gy, mo le cu lar diag nos ti cs, etc.; and knowled ge, compe ten ces and skil ls in com mu ni ca tion, la bo ra to ry ma na ge me nt, au to ma tion, and in for ma ti za tion of la bo ra to ry system. The re la ti ve pro por tion of the subjec ts du ri ng the ve year stu dy is: 28% fun da men tal na tu ral scien ces, 12% of bio me di cal, 45% pro fes sio nal and 15% elec ti ve sub jec ts. The fun da men tal and pro fes sio nal sub jec ts wou ld be in ten si ve ly cor re la ted, and trai ni ng in the hos pi tal la bo ra to ry wi ll sta rt al rea dy from the r st year. The ECTS cre di ts wi ll be as sig ned to the ea ch sub je ct, and stu de nt mo bi li ty wou ld be en cou ra ged. The re wi ll be great coo pe ra tion wi th the teac hi ng hospi ta ls re la ted to Fa cul ty, in par ti cu lar for the cour ses In teg ral la bo ra to ry diagnos ti cs and Pro fes sio nal la bo ra to ry prac ti ce. At com ple tion of the new Me di cal Bioc he mis try cur ri cu lum the gra dua te would ha ve a throu gh knowled ge of all as pec ts of me di cal bioc he mis try scien ce re le va nt to the dis cip li ne, and com pe ten ces to or ga ni ze la bo ra to ry prac ti ce and ap ply cur re nt tec hniques, to eva lua te the diag nos tic da ta and to pro vide an expe rt opi nion in the me di cal team, or to pur sue a ca reer in the fun damen tal and ap plied scien ti c re sear ch. The new con ce pt com pri ses re le va nt knowled ge in cli ni cal cyto lo gy, mic ro bio lo gy, cli ni cal im mu no lo gy, blood banki ng, ana lyti cal toxi co lo gy, mo le cu lar diag nos ti cs thus con cur ri ng wi th the cur re nt tren ds in Me di cal Bioc he mis try and La bo ra to ry Me di ci ne.
Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try

Mag na Char ta Uni ver si ta tum -te melj ni do ku me nt Bo lonj skog pro ce sa
Zna čaj ne prom je ne ko je se zad njih go di na do ga đa ju u europ skom vi so koš kol skom sus ta vu ut je ca le su na sveo buhvat nu re for mu ob ra zo va nja na svim hr vat skim sveu či liš tima. Is ho diš te re for me pred stav lja Bo lonj ska dek la ra ci ja u ko joj je kao os nov na za da ća zac r ta no us pos tav lja nje cje lovi tog eu rop skog pros to ra vi so kog ob ra zo va nja i is tra ži vanja. Ovaj bi se cilj tre bao os tva ri ti do 2010. go di ne. U da naš njem glo ba li zi ra nom svi je tu zna nja i istra ži va nja pra ve učin ke mo že da ti sa mo su rad nja ute me lje na na jasno de ni ra nim na če li ma, ko ja će prih va ti ti sve eu rop ske na ci je i dr ža ve. Bu duć no st sve vi še ovi si o kul tur nom, znan stve nom i teh nič kom raz vo ju, ko ji se stva ra u sre diš tima kul tu re, zna nja i is tra ži va nja kao što su to sveu či liš ta. "Mag na char ta uni ver si ta tum" je po ve lja proi zaš la iz ovakvih pro miš lja nja, i u njoj su zac r ta ni prin ci pi raz vo ja eu ropskih sveu či liš ta. Na sas tan ku rek to ra od r ža nom u Bo lo nji 1988. go di ne, na de vet sto tu go diš nji cu os ni va nja naj sta rijeg Sveu či liš ta u Eu ro pi, do ne se na je od lu ka da sveu či lišta mo ra ju os na ži ti svo ju 9 sto lje ća sta ru te melj nu mi si ju da us traj no ču va ju zna nja na ko ji ma se ra ni je do seg nu te spoz na je pro dub lju ju, na do pu nju ju ili na dom ješ ta ju novi ma, te kri tič ki pre no se na ge ne ra ci je ko je do la ze. Za čuva nje i pri je nos zna nja ni su dos tat ne sa mo knjiž ni ce, bi lo tra di cio nal ne ili elek tro nič ke. Pot reb na je ži va ljud ska kritič no st, nep res ta no prov je ra va nje i is tra ži va nje u ko jem se te ko vi ne no vog vre me na i is kus ta va sus re ću s nas ljedstvom pret hod ni ka. Važ no je uo či ti da je Bo lonj ski pro ces jed na ko aka dem ski ko li ko i po li tič ki pro je kt. Zem lje čla ni ce Eu rop ske uni je su pre poz na le važ no st i pot re bu cje lo vi te in teg ra ci je kao pre duv je ta stva ra nja sav r še ni je i ut je caj ni je Eu ro pe, sposob ne da rav nop rav no sud je lu je u glo bal nom pro ce su iz grad nje i ja ča nja in te lek tual nih, kul tur nih, druš tve nih, znan stve nih i teh no loš kih vri jed nos ti no vo ga svi je ta. Dekla ra ci jom pot pi sa nom 19. lip nja 1999. u Bo lo nji vla de 29 ze ma lja su preu ze le ob ve zu da po du pi ru i omo gu će glo bal nu tran sfor ma ci ju struk tu re vlas ti tog vi so koš kolskog sus ta va. Na ša je zem lja pot pi sa la prih va ća nje ove dek la ra ci je 2001. go di ne. Eu ro pa zna nja us tra je u krei ra nju je din stve nog pros to ra vi so kog ob ra zo va nja, nuž nog za promica nje mo bil nos ti gra đa na i nji ho vo za poš lja va nje, te za sveu kup ni raz voj ci je log kon ti nen ta. Vi tal no st i dje lot vor no st sva ke ci vi li zaci je mo že se mje ri ti priv lač noš ću nje zi ne kul tu re dru gim zem lja ma. Zbog to ga je pot reb no osi gu ra ti da eu rop ski sus tav vi so kog ob ra zo va nja pos ta ne priv la čan ši rom svi jeta, suk lad no nje go voj iz van red noj kul tur noj i znan stve noj tra di ci ji. Pot re ba za re for mom ovog sus ta va pr ven stve no proiz la zi iz shva ća nja da su eu rop ski stu di ji pre du gi, presku pi i ne do volj no učin ko vi ti, od nos no da ne da ju do voljno os po sob lje nos ti vi so koš kol ski ob ra zo va nim struč nja ci-

Mag na Char ta Uni ver si ta tum -the fun damen tal do cu me nt of the Bo log ne Pro ce ss
Sig ni ca nt chan ges that are hap pe ni ng du ri ng the la st few yea rs in the Eu ro pean hig her edu ca tion system ha ve in uen ced the ove ra ll edu ca tion re fo rm on all fa cul ties of Croa tian uni ver si ties. The star ti ng poi nt of the re fo rm is the Bo log ne Dec la ra tion wi th the ba sic mis sion of the es tab lis hme nt of the Eu ro pean Higher Edu ca tion and Resear ch Area. This ob jec ti ve shou ld be ac com plis hed by the year 2010. In to day's glo ba li zed wor ld of knowled ge and re sear ch, the rig ht re sul ts can be ob tai ned on ly by a coo pe ra tion that is ba sed on clear ly de ned prin cip les, ac cep tab le by eve ry Eu ro pean na tion and coun try. The fu tu re in crea singly de pen ds on cul tu ral, scien ti c and tec hni cal de ve lopme nt that is crea ted in the cen tres of the cul tu re, scien ce and re sear ch, su ch as uni ver si ties are. "Mag na char ta uni ver si ta tu m" is a char ter ba sed on su ch stan din gs and the prin cip les of de ve lop me nt of Eu ropean Uni ver si ties are set in it. On the rec tor mee ti ng in Bo log na 1998, on the 9th cen ten nial of the Uni ver si ty of Bo log na, the ol de st Eu ro pean uni ver si ty, it was de ci ded that the Uni ver si ties mu st en for ce their 9 cen tu ry old ba sic mis sion to sa fe gua rd per se ve rin gly the knowledge, whi ch has been gat he red for a lo ng ti me and now is bei ng wi de ned and com ple ted or sub sti tu ted wi th the new ones and is cri ti cal ly tran smit ted to the ge ne ra tio ns to co me. For sa fe guar di ng and tran smit ti ng knowled ge lib ra ries are not su cie nt, eit her tra di tio nal or elec tro nic. Live hu man cri ti cal abi li ty is nee ded, a con ti nuous chec king and re sear chi ng whe re the ac hie ve men ts of the new ti mes and expe rien ces meet the in he ri tan ce of the pre deces so rs. It is im por ta nt to see that the Bo log ne Dec la ra tion is an aca de mic but al so a po li ti cal pro je ct. The Eu ro pean Commu ni ty mem ber coun tries ha ve re cog ni sed the im por tance and the need of the ove ra ll in teg ra tion as a pre con dition for crea ti ng a bet ter and mo re in uen tial Eu ro pe, ab le to par ti ci pa te equal ly in a glo bal pro ce ss of con struction and stren gthe ni ng of in tel lec tual, cul tu ral, so cial, scien ti c and tec hno lo gi cal va lues of the new wor ld. By sig ni ng the Dec la ra tion on 19 th of Ju ne 1999 in Bo log na, the go ver nmen ts of 29 coun tries took over the res pon sibi li ty to sup po rt and enab le the glo bal tran sfor ma tion of the own hig her edu ca tion struc tu re. Our coun try sig ned and ac cep ted the Dec la ra tion in 2001. A Eu ro pe of Knowled ge per sis ts in crea ti ng a unique hig her edu ca tion area, im por ta nt for pro mo ti ng ci ti zen mo bi li ty and their em ployme nt, and for the ove ra ll de velop me nt of the con ti ne nt. Vi ta li ty and e cien cy of eve ry ci vi li sa tion can be mea su red by the fa ct how at trac ti ve its cul tu re is to the ot her coun tries. Thus it is im por ta nt to en su re that the Eu ro pean hig her edu ca tion system beco mes at trac ti ve all over the wor ld, in ac cor dan ce to its excep tio nal cul tu ral and scien ti c tra di tion. The need for Žanić Grubišić T. Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try ma. Stu di ra nje mo ra pos ta ti br že i jef ti ni je, a stu den ti se na kon zav r šet ka stu di ja mo ra ju br že i lak še uk la pa ti u radne sre di ne. No, ia ko su ovi ci lje vi vr lo jed nos tav ni i jas ni, put do nji ho vog os tva re nja je slo žen, ne si gu ran i izu zet no zah tje van, pa tra ži vi sok stu panj koor di na ci je i za la ga nja svih čim be ni ka uk lju če nih u vi so koš kol sko ob ra zo va nje. Re for ma ko jom bi se pro mi je ni la e kas no st stu di ra nja da le ko je kom plek sni ja od jed no stav nog pro ši ri va nja studij skih prog ra ma. Ona du bo ko za di re u na či ne iz vo đe nja nas ta ve, pa i u sa mu svr hu ob ra zov nog pro ce sa. Da naš nje ško lo va nje stu den tu da je zna nje. Sut raš nje bi ga tre ba lo opskr bi ti zna njem, vješ ti na ma i kom pe ten ci ja ma.
Ovak vo pro miš ljanje či ni os no vu Bo lonj ske dek la ra ci je, koja je for mu li ra na kao: 1. Prih va ća nje sus ta va la ko pre poz nat lji vih i us po re di vih aka dem skih stup nje va i uvo đe nje po seb nog do dat ka dip lo mi ko ji sad r ži cje lo vi ti po pis od slu ša nih pred meta, zna nja i spo sob nos ti ste če nih na stu di ju (Dip lo ma Sup ple me nt). 2. Prih va ća nje sus ta va vi so kog ob ra zo va nja te me lje nog na tri ma glav nim cik lu si ma: pred dip lom skom, dip lom skom i dok tor skom. Pr vi cik lus ima dvi je nam je ne, ob ra zo vanje pris tup ni ka za pro fe sio nal ni rad na pos lo vi ma ogra ničene sa mos tal nos ti, ili nas ta vak stu di ra nja na diplom skom stu di ju. Dru gi cik lus vo di k aka dem skom zvanju ma gis tra stru ke i os po sob lja va za sa mos tal no rje šava nje prob le ma u in ter dis cip li nar nom ok ru že nju. Ova she ma ima izu ze ta ka ko ji se pr ven stve no od no se na bio me di cin sko pod ruč je, gdje su svi stu di ji prih va ti li jedin stve nu or ga ni za ci ju in teg ri ra nog pred dip lom skog i dip lom skog stu di ja u tra ja nju od pet ili šest go di na. Pos li je dip lom ski dok tor ski stu dij vo di do aka dem skog stup nja dok to ra zna nos ti. 3. Uvo đe nje ECTS sus ta va (Eu rop ski sus tav pri je no sa bo dova) ko ji će omo gu ći ti la ko pre poz na va nje os tva re nih ob ra zov nih stup nje va. Kre dit ni ECTS bo do vi su vri jedno st ko ja se pri pi su je stu dij skoj je di ni ci (pred me tu ili mo du lu) i od ra ža va ju stu den tsko op te re će nje pot rebno da bi se ona dov r ši la -oni iz ra ža va ju ukup nu ko li činu ra da za sva ki po je di ni pred met u od no su na ukupnu ko li či nu ra da pot reb nu za zav r še tak pu ne aka demske go di ne u ne koj in sti tu ci ji, što uk lju ču je pre da va nja, se mi na re, prak tič ni rad, osob ni rad iz van in stituci je te prip re mu i sud je lo va nje na is pi ti ma i sl. 4. Pro mi ca nje mo bil nos ti stu de na ta i nas tav ni ka. 5. Pro mi ca nje eu rop ske su rad nje u osi gu ra va nju kva li te te sa ciljem raz vi ja nja us po re di vih kri te ri ja i me to do lo gi ja. 6. Pro mi ca nje eu rop skih vri jed nos ti u vi so kom škol stvu. 7. Raz vi ja nje kon cep ta cje lo ži vot nog ob ra zo va nja. 8. Nag la ša va nje ulo ge stu de na ta u raz vi ja nju i up rav lja nju vi so kim ob ra zo va njem. Sveu či liš te je us mje re no pre ma stu den ti ma jer se nas tav ni plan te me lji na op te re ćenju stu den ta, a ne nas tav ni ka, a vred nu ju se re zul ta ti a re fo rm of the edu ca tio nal system ari ses pri ma ri ly out of un der stan di ng that the Eu ro pean uni ver si ty stu dies la st too lo ng, they are too expen si ve and not e cie nt enough, they do not pro vi de enou gh qua li ca tion for hig her edu ca ted spe cia lis ts. Stu dyi ng mu st be co me fas ter and chea per and the stu den ts shou ld t fas ter and ea sier in to wor ki ng en vi ron me nt af ter nis hi ng stu dies. Howe ver, al thou gh tho se ob jec ti ves are ve ry sim ple and clear, the road to their im ple men ta tion is ve ry com pli ca ted, in se cure and extre me ly de man di ng, so it requi res a hi gh le vel of coor di na tion and de di ca tion of all fac to rs in vol ved in hig her edu ca tion. The re fo rm whi ch wou ld chan ge the efcien cy of the stu dyi ng is far mo re com plex than sim ple cur ri cu lum wi de ni ng. It reac hes deep in to the met ho ds of teac hi ng per for man ce, and to the ul ti ma te goal of the edu ca tio nal pro ce ss. The to day's edu ca tion pro vi des studen ts the knowled ge. The to mor row's edu ca tion shou ld pro vi de them the knowled ge, skil ls and com pe ten ces. Such con si de ra tion ma kes the fun da me nt of the Bo log ne Dec la ra tion, whi ch is for mu la ted as fol lows: 1. Ac cep tan ce of a system of ea sy rea dab le and com parab le aca de mic deg rees and in tro du ci ng a spe cial supple me nt to hig her edu ca tion dip lo ma that con tai ns the com ple te li st of au di ted sub jec ts, knowled ge and com pe ten cies ac hie ved du ri ng the stu dy pe riod (Diplo ma Sup ple me nt). 2. Ac cep tan ce of hig her edu ca tion system ba sed on the three cycle struc tu re (bac he lor, mas ter and doc to ra te). The fir st cycle has two ai ms: edu ca tion of un der gradua tes for a pro fes sio nal wo rk on tas ks of li mi ted inde pen den ce or for con ti nua tion of gra dua te stu dy. The se co nd cycle lea ds to the aca de mic deg ree of magis ter of scien ce in pro fes sion and qua li fies for in depen de nt prob lem sol vi ng in in ter dis cip li na ry en vi ronme nt. The re are excep tio ns to this sche me pri ma ri ly re la ted to bioc he mi cal area, whe re all stu dies ha ve accep ted the unique struc tu re of in teg ra ted un der gradua te and gra dua te stu dies that la st fi ve to six yea rs. Pos tgra dua te doc tor stu dies lead to deg ree of doc tor of scien ce. 3. Establishment of ECTS system (Eu ro pean Cre dit Tran sfer System -system of cre di ts) that shou ld al low an ea sy recog ni tion of ac com plis hed edu ca tio nal le vel The ECTS cre di ts rep re se nt a va lue that is as sig ned to a stu dies unit (sub je ct or mo du le) and ref lec ts stu de nt's wo rk in or der to suc ces sful ly com ple te it -it expres ses the ove ra ll wo rk for ea ch sub je ct nee ded to com ple te the fu ll aca de mic year in an in sti tu tion, what in clu des lectu res, se mi na rs, prac ti cal wo rk (trai ni ng), in di vi dual work out si de the in sti tu tion and pre pa ra tion and par ti ci pati ng in exa mi na tio ns and si mi lar. 4. Pro mo tion of stu de nt and teac her mo bi li ty. 5. Pro mo tion of Eu ro pean co-o pe ra tion in qua li ty as su rance with a goal of de ve lo pi ng com pa rab le cri te ria and met ho do lo gies.
Žanić Grubišić T. Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try uče nja, a ne sad r ža ji. Me to de ra da stav lja ju stu den ta u sre diš te nas tav nog pro ce sa, jer mu se kroz slo bod ni iz bor ve ćeg bro ja iz bor nih pred me ta omo gu ću je da sam krei ra vlas ti ti put kroz stu dij i ta ko za po či nje svo je cje lo ži vot no uče nje i bu du će zapoš lja va nje. Svi na ve de ni ci lje vi su us mje re ni ka pro mi ca nju priv lačnos ti eu rop skog pros to ra vi so kog ob ra zo va nja u smis lu nje go ve glo bal ne kon ku ren tnos ti. Po je di ne zem lje mo raju dje lo va ti na in ter na cio na li za ci ji vlas ti tih ob ra zov nih susta va pro mi ca njem kom pa ti bil nos ti i kom pa ra bil nos ti stu dija s oni ma u Eu ro pi, ali uz ob ve zu ču va nja po se bi tos ti vlasti tog ob ra zo va nja i au to no mi je ob ra zov nih in sti tu ci ja.

Kva li ka ci je i kom pe ten ci je u Eu rop skom pros to ru vi so kog ob ra zo va nja
In teg ri ra nje eu rop skog pros to ra vi so kog ob ra zo va nja zahti je va da sve zem lje pot pis ni ce Bo lonj ske dek la ra ci je iz rade na cio nal ni ok vir kva li ka ci ja u vlas ti tim sus ta vi ma vi sokog ob ra zo va nja. Tim će se ok vi rom opi sa ti kva li ka ci je u ter mi ni ma nas tav nog op te re će nja, ra zi ne, is ho da uče nja, kom pe ten ci ja i pro la. Uz to je pot reb no jas no de ni ra ti krov ni ok vir kva li ka ci ja, ta ko da sva ki stu panj ob ra zo vanja ima raz li či ti, de ni ra ni is hod uče nja -od nos no skup zna nja i vješ ti na ko je zav r še ni stu de nt ra zu mi je, ili je sposo ban ra di ti na kra ju raz dob lja uče nja. Pr vi i dru gi cik lus, pr vos tup nik i ma gis tar, mo ra ju ima ti raz li či te pro le, da bi mog li is pu ni ti raz no li ke in di vi dual ne i aka dem ske potre be, te pot re be tr žiš ta ra da. Ovak va or ga ni za ci ja stva ra pre duv je te za priz na va nje ino zem nih kva li ka ci ja i pospje šu je mo bil no st stu de na ta. U Tab li ci 1. su preg led no izne se ni kri te ri ji ko je je pot reb no za do vo lji ti za pos ti za nje po je di nog stup nja.

Us po re di vo st i priz na va nje kva li ka ci ja na eu rop skoj i na cio nal noj ra zi ni
Us po re di vo st kva li ka ci ja je pre duv jet osi gu ra nja mo bilnos ti stu de na ta i zav r še nih struč nja ka u eu rop skom prosto ru. Za is pu nje nje to ga ci lja pot reb no je us pos ta vi ti sustav jas nih i us po re di vih stup nje va što omo gu ću je priz nava nje kva li ka ci ja ste če nih na raz li či tim sveu či liš ti ma i u dru gim zem lja ma. Pi ta nje priz na va nja mo že se od no si ti na: priz na va nje in sti tu ci ja na na cio nal noj ra zi ni, priz na va nje vi so ko-ob ra zov nih prog ra ma, priz na va nje ste če nih kva li ka ci ja na na cio nal noj ili europ skoj ra zi ni. Priz na va nja se pro vo de na aka dem skoj ili pro fe sio nal noj ra zi ni. Pod aka dem skim priz na va njem pod ra zu mi je va se prih vaća nje od slu ša nih ili po lo že nih pred me ta, ste če nih kva lika ci ja, tj. dip lo ma na ne kom stra nom sveu či liš tu, zbog • • • 6. Pro mo tion of Eu ro pean va lues in hig her edu ca tion. 7. De ve lop me nt of the li fe lo ng edu ca tion con ce pt. 8. Em pha sis on the ro le of stu den ts in de ve lo pi ng and mana gi ng of hig her edu ca tion. The Uni ver si ty is fo cu sed on stu den ts be cau se the cur ri cu lum is ba sed on work and ac hie ve men ts of stu den ts and not teac he rs. Simi lar to that the lear ni ng re su lt and not the con te nt is bei ng eva lua ted. Wor ki ng met ho ds put stu den ts into the cen tre of the teac hi ng pro ce ss, be cau se through a lar ger choi ce of op tio nal sub jec ts they ha ve the op por tu ni ty to crea te their own way throu gh the study and so sta rt their li fe lo ng stu dyi ng and fu tu re employme nt. All men tio ned ai ms are set to pro mo te the at trac ti ve ness of the Eu ro pean hig her edu ca tion area towar ds glo bal com pe ti tion. So me coun tries mu st wo rk on the in ter natio na li sa tion of their own edu ca tio nal syste ms by pro moti ng com pa ti bi li ty and com pa ra bi li ty of its stu dies to the Eu ro pean ones, but wi th an ob li ga tion of kee pi ng their own edu ca tio nal spe ci cs and their edu ca tio nal in sti tution au to no my.

Qua li ca tio ns and com pe ten cies in the Eu ro pean hig her edu ca tion area
In teg ra tion of Eu ro pean hig her edu ca tion area requi res from all Bo log na Dec la ra tion sig na to ry coun tries to prepa re a na tio nal fra mewo rk in their own hig her edu ca tion syste ms. This fra mewo rk wi ll des cri be qua li ca tio ns in ter ms of teac hi ng achie ve me nt requi re men ts, le ve ls, learni ng re sul ts, com pe ten cies and pro les. It is al so requi red to de ne clear ly qua li ca tion fra me, so that ea ch edu cation le vel has its own de ned lear ni ng re su lt -a set of knowled ge and skil ls that a stu de nt can un der sta nd or is ab le to per fo rm at the end of a lear ni ng pe riod. The r st and the se co nd cycle, bac he lor and mas ter, mu st have di e re nt pro les in or der to ful l di e re nt in di vi dual and aca de mic nee ds and the nee ds of the la bour mar ket. Su ch or ga ni sa tion crea tes fun da men ts for re cog ni tion of in ter na tio nal qua li ca tio ns and im pro ves stu de nt mo bi lity. Cri te ria that ha ve to be sa tis ed in or der to accom pli sh ea ch le vel are pre sen ted in tab le 1.

Com pa ra bi li ty and re cog ni tion of qua li catio ns at Eu ro pean and na tio nal le vel
Com pa ra bi li ty of qua li ca tio ns is a pre con di tion of stude nt mo bi li ty as su ran ce and gra dua ted spe cia lis ts in the Eu ro pean hig her edu ca tion area. To ac hie ve that aim a system of clear and com pa rab le (tran spa re nt) le ve ls has to be es tab lis hed. That enab les the re cog ni tion of qua lica tio ns acqui red on di e re nt uni ver si ties and in di e re nt coun tries.
Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try nas tav ka ob ra zo va nja, ili že lje da se aka dem ska ka ri je ra os tva ri na stra noj in sti tu ci ji. Pro fe sio nal no priz na va nje pod ra zu mi je va pra vo na rad i stje ca nje pro fe sio nal nog sta tu sa u skla du sa ste če nom kva li ka ci jom. Glav ni do ku me nt ko jim je re gu li ra no akadem sko priz na va ne u Eu ro pi je st UNESCO-ov do ku me nt "Kon ven ci ja o priz na va nju kva li ka ci ja u vi so kom ob ra zo vanju" ko jim se nag la ša va nuž no st us mje ra va nja na glo balnu proc je nu ra zi ne i pro la kva li ka ci je te us po re đi va nje is ho da uče nja i ste če nih spo sob nos ti, nam jes to is klju čivog us po re đi vanja obi ljež ja prog ra ma. Za us pješ nu pro ved bu re for me vi so kog ob ra zo va nja Minis tar stvo zna nos ti, ob ra zo va nja i špor ta RH je do ni je lo niz pro pi sa i za ko na ko ji ma se re gu li ra ju na cio nal ni ob razov ni ok vi ri i opi su ju stup nje vi ob ra zo va nja i nji ho va među sob na po ve za no st. Na sli ci 1. je gra č ki pri ka za na shema ob ra zov nih stup nje va u sveu či liš nim i struč nim stu diji ma. U učin ko vi tom i dob ro or ga ni zi ra nom druš tvu sva ki od na ve de nih stup nje va mo rao bi ima ti de ni ra nu ulo gu u druš tvu.
The re cog ni tion is sue can re la te to: re cog ni tion of in sti tu tion at na tio nal le vel Re cog ni tion of hig her edu ca tion prog ram mes (cur ricu lum) Re cog ni tion of acqui red qua li ca tio ns at na tio nal and Eu ro pean le vel Re cog ni tio ns are im ple men ted at the aca de mic and profes sio nal le vel. Aca de mic re cog ni tion un der stan ds ac cep tan ce of au dited and com ple ted sub jec ts, acqui red qua li ca tio ns and dip lo mas from a fo rei gn uni ver si ty, nee ded for con ti nuation of the stu dy or out of wi sh to ma ke an aca de mic career at a fo rei gn in sti tu tion. Pro fes sio nal re cog ni tion im plies the rig ht to wo rk and acqui ri ng of a pro fes sio nal sta tus in ac cor dan ce wi th acqui red qua li ca tion. The fun da men tal do cu me nt that re gu la tes the aca de mic re cog ni tion in Eu ro pe is UNES-CO's do cu me nt "Con ven tion on the Re cog ni tion of Quali ca tio ns con cer ni ng Hig her Edu ca tion in the Eu ro pean Re gio n" that em pha si zes the ne ces si ty of di rec ti ng to glo- Pre sen ta tio ns of own con clu sio ns, knowled ge and re le va nt ar gu ments to the pro fes sio nal and ge ne ral pub lic in non equi vo ca te man ner Pre sen ta tio ns of own con clu sions, and re sul ts in a clear and non equi vo ca te man ner Learning skil ls Pos ses sion of lear ni ng skil ls required for li fe lo ng lear ni ng and studies con ti nua tion on the mas ter stu dies Pos ses sion of lear ni ng skil ls required for li fe lo ng lear ni ng, for mal and in di vi dual edu ca tion Pos ses sion of qua li ties and ge neric skil ls requi red for em ployme nt and con sta nt ad van ci ng TAB LE 1. Cri te ria for des crip tion of deg rees in hig her edu ca tion TAB LI CA 1. Kri te ri ji po ko ji ma se opi su ju po je di ni stup nje vi u obra zo va nju Žanić Grubišić T.
Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try Ka ko se u ove kri te ri je uk la pa ju Far ma ceut sko-bio ke mij ski fa kul tet i Stu dij me di cin ske bio ke mi je ?
Re for ma prog ra ma Stu di ja me di cin ske bio ke mi je te me lji se na kri te ri ji ma ko ji su prih va će ni u ve ći ni ze ma lja Eu rope za rad u me di cin sko-bio ke mij skim la bo ra to ri ji ma, a koji je obuh va ćen u doku men tu "Eu ro pean Sylla bus for the trai ni ng in Cli ni cal Che mis try". Prog ra mom je pred vi đe na aka dem ska edu ka ci ja (4-5 go di na), ko ja mo ra bi ti upot punje na bo rav kom u kli nič ko-bio ke mij skim la bo ra to ri ji ma i pos li je dip lom skom spe ci ja li za ci jom u tra ja nju od 4 godi ne. Eu rop ski fo rum EC4 pred vi đa zad r ža va nje pred diplom sko-dip lom ske edu ka ci je ko ja je raz vi je na u po je di noj zem lji, a de talj na pra vi la har mo ni za ci je pro pi su je za program spe ci ja li za ci je. Nas tav nim prog ra mom Far ma ceut sko-bio ke mij skog fakul te ta pred vi đen je pe to go diš nji cik lus edu ka ci je ko ji, pre ma Za ko nu o zna nos ti i vi so kom ob ra zo va nju zav r ša-bal es ti ma tion of the qua li ca tion le vel and pro le and com pa ri ng the lear ni ng re sul ts and acqui red abi li ties, instead of pu re com pa ri son of prog ram me cha rac te ris ti cs For a suc ces sful hig her edu ca tion re fo rm im ple men ta tion The Mi nis try of Scien ce, Edu ca tion and Spor ts (MZOS) has en for ced a num ber of pro vi sio ns and bil ls that re gu la te the na tio nal edu ca tio nal fra mewo rk and des cri be edu catio nal le ve ls and their mu tual cor re la tio ns. A sche me of edu ca tio nal le ve ls in uni ver si ty and pro fes sio nal stu dies is shown at gu re 1. In an e cie nt and we ll or ga ni sed socie ty ea ch of the men tio ned le ve ls shou ld ha ve a de ned ro le in the so cie ty.
How do the Fa cul ty of phar ma cy and bioc he mis try and the me di cal bioc he mis try stu dies t in to the se cri te ria?
The re fo rm of me di cal bioc he mis try stu dies is ba sed on the cri te ria ac cep ted in the ma jo ri ty of the Eu ro pean va ti tu lom magis tra me di cin ske bio ke mi je. Je dan cje lo vi ti ob ra zov ni cik lus su pred vid je li i svi os ta li fa kul te ti unu tar bio me di cin ske gru pa ci je. Stu dij je za miš ljen ta ko da su struč ni pred me ti uk lju če ni u prog ram već od pr ve nas tavne go di ne, uz po nu du ve li kog bro ja iz bor nih pred me ta. U ukup nom pe to go diš njem stu di ju pred me ti su or ga ni zi rani ta ko da se nu di: 28 % te melj nih 12% bio me di cin skih 45% struč nih i 15% iz bor nih pred me ta Prog ram se iz vo di uz mak si mal no po ve zi va nje os nov nih i struč nih pred me ta, a struč na prak sa se pro vo di već od prve nas tav ne go di ne. Pred me ti su oci je nje ni pre ma ECTS sus ta vu bo do va i mo gu se pre no si ti s jed nog vi so kog učiliš ta na dru go. Ta ko stu de nt mo že dio svog stu di ja oba viti i na ne kom dru gom sveu či liš tu što bi tre ba lo re zul ti ra ti ve ćom pok ret lji voš ću stu de na ta, ali i nas tav ni ka. Pred lo ženi nas tav ni plan se iz vo di u su rad nji s nas tav nim ba za ma Fa kul te ta. Po seb no se to od no si na Struč nu prak su i In tegri ra ni ko le gij la bo ra to rij ske di jag nos ti ke ko ji će se u tra ja nju ci je log 9. se mes tra or ga ni zi ra ti u kli nič kim la bo ra to ri ji ma. U nas tav nim ba za ma će se iz vo di ti dio prak tič ne nas ta ve, a dio pre da va nja je pred vi đen i za nas tav ni ke s kli ni ka ko ji in ten ziv no su ra đu ju s Far ma ceut sko-bio ke mij skim fa kulte tom. Sas tav lja nje prog ra ma Stu di ja me di cin ske bio ke mi je ruko vo đe no je na če lom da se stru ka raz vi ja unu tar in ter discip li nar nog pod ruč ja či je se znan stve ne spoz na je prim jenju ju u sus ta vu zdrav stva sa ci ljem us pješ ne di jag nos ti ke, pra će nja te pre ven ci je bo les ti. Suv re me na me di ci na, ti jesno po ve za na s raz vo jem zna nos ti i teh no lo gi je, ne za mis liva je bez dob re me di cin sko-bio ke mij ske di jag nos ti ke. Medicinska bio ke mi ja in teg ri ra spoz na je op će i ana li tič ke bio ke mije te sta nič ne i mo le ku lar ne bio lo gi je s zio loš kim i pa to zio loš kim pro ce si ma, omo gu ću ju ći ra zu mi je va nje pa to loš kih pro ce sa na mo le ku lar noj ra zi ni kao i iz na la ženje no vih di jag nos tič kih i prog nos tič kih po ka za te lja bo les ti. Stu dij me di cin ske bio ke mi je je in ter dis cip li na ran te se stje ču: te melj na zna nja (ma te ma ti ka, ke mi ja, zi ka, sta tis ti ka, bio ke mi ja, bio lo gi ja, mo le ku lar na bio lo gi ja); bio me di cin ska zna nja (anatomija, zio lo gi ja, pa to ziolo gi ja, his to lo gi ja i ci to lo gi ja, imu no lo gi ja, ge ne ti ka, mik ro bio lo gi ja i pa ra zi to lo gi ja, far ma ko lo gi ja, tok si kolo gi ja i he ma to lo gi ja); struč na me di cin sko bio ke mij ska zna nja (op ća i pa to loška kli nič ka bio ke mi ja, he ma to lo gi ja s koa gu la ci jom i imu no he ma to lo gi jom, kli nič ka imu no lo gi ja, tran sfuzio lo gi ja, kli nič ka ci to lo gi ja, mik ro bio lo gi ja, ana li tič ka tok si ko lo gi ja, mo le ku lar na di jag nos ti ka, la bo ra to rij ska di jag nos ti ka hit nih sta nja, di jag nos ti ka uz bo les nič ku pos te lju, ra cio nal na la bo ra to rij ska di jag nos ti ka, i sl.); zna nja i vješ ti ne iz ko mu ni ka cij skih dis cip li na, la bo ra torij skog me nad žmen ta, au to ma ti za ci je, elek tro nič ke ob- coun tries for em ployme nt in la bo ra to ries of me di cal bioche mis try, whi ch can be fou nd in a do cu me nt "Euro pean Sylla bus for Po st gra dua te for the trai ni ng in Cli ni cal Che mistry". The prog ram me in clu des an aca de mic edu ca tion (4-5 yea rs) com ple ted wi th an ob li ga to ry trai ni ng in cli ni cal bioc he mi cal la bo ra to ries and pos tgra dua te spe cia li sa tion that las ts 4 yea rs. The Eu ro pean Fo rum EC4 im plies kee ping the exis ti ng un der gra dua te edu ca tion de ve lo ped in ea ch coun try, and it re gu la tes the de tai led har mo ni sa tion re gu la tio ns for the spe cia li sa tion cur ri cu lum. The Cur ri cu lum of the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc hemis try pre dic ts a ve-year edu ca tion cycle whi ch lea ds in ac cor dan ce wi th the Law on Scien ce and Hig her Educa tion to a deg ree of Mas ter of Scien ce in Me di cal Bioc hemis try. All ot her fa cul ties wit hin the bio me di cal group pla ned su ch in teg ral edu ca tio nal cycle. The stu dies are con cei ved so that pro fes sio nal sub jec ts are in clu ded in to the Cur ri cu lum al rea dy in the r st year and a lar ge number of elec ti ve sub jec ts are o e red. In the ve-year edu cation the Cur ri cu lum sub jec ts are or ga ni sed in to fol lowi ng re la ti ve pro por tio ns: 28% fun da men tal na tu ral scien ces 12% bio me di cal 45% pro fes sio nal 15% elec ti ve (op tio nal) sub jec ts The fun da men tal and pro fes sio nal sub jec ts of the Cur ricu lum are in ten si ve ly cor re la ted and the trai ni ng in the hos pi tal la bo ra to ry star ts al rea dy du ri ng the r st year. The ECTS cre di ts are as sig ned to the ea ch sub je ct and are tran smit tab le amo ng di e re nt fa cul ties. Due to that fa ct stu den ts can con ti nue their stu dies on anot her fa cul ty, what shou ld en cou ra ge stu de nt mo bi li ty, but al so the mo bi li ty of teac he rs. The sug ges ted Cur ri cu lum is per formed in coo pe ra tion wi th teac hi ng hos pi ta ls of the Fa culty. This re fe rs es pe cial ly to the cour ses of In teg ral La bora to ry Diag nos ti cs and pro fes sio nal La bo ra to ry Prac ti ce, whi ch ill be or ga ni sed in cli ni cal la bo ra to ries du ri ng the 9 th se mes ter. The prac ti cal pa rt of teac hi ng wi ll be per formed in the teac hi ng hos pi ta ls and a pa rt of lec tu res wi ll be he ld by teac he rs from the cli ni cal de par tmen ts that coo pe ra te in ten si ve ly wi th the Fa cul ty. The Cur ri cu lum set ti ng for the Me di cal Bioc he mis try stu dies is led by a prin cip le to de ve lop the pro fes sion within the sco pe of in ter dis cip li na ry area, who se scien ti c knowled ge is ap plied in the heal th ca re system ai mi ng for suc ces sful diag nos ti cs, mo ni to ri ng and pre ven tion of il lne ss. The mo de rn me di ci ne, clo se ly con nec ted to de ve lop me nt of scien ce and tec hno lo gy, is un thin kab le wit hout good medi cal bioc he mi cal diag nos ti cs. Me di cal Bioc he mis try in teg ra tes the knowled ge of ge ne ral and ana lyti cal bioc he mis try and cel lu lar and mo le cu lar bio lo gy wi th physio lo gi cal and pat hop hysio lo gi cal pro ces ses, and it enab les the un der stan di ng of pat ho lo gi cal pro ces ses at the mo le cu lar le vel as we ll as ob tai ni ng new diag nos tic and prog nos tic il lne ss in dexes.
Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try ra de po da ta ka, or ga ni za ci ja i up rav lja nje me di cin sko bio ke mij skim la bo ra to ri jem, te in for ma ti za ci je la bo rato rij skog sus ta va. Ova ko za miš ljen prog ram stu di ja omo gu ća va dip lo mi ranom struč nja ku da kom pe ten tno in ter pre ti ra re zul ta te la bo ra to rij skih pret ra ga či ne ći ga bit nim čla nom struč nog me di cin skog ti ma ko ji zbri nja va bo les ni ka, ili znan stve nog tima ko ji raz vi ja i is tra žu je no ve znan stve ne spoz na je. Dip lo mira ni struč nja ci, ma gis tri me di cin ske bio ke mi je, na kon zav rše nog 10-semestralnog stu di ja mo gu obav lja ti zdrav stvenu dje lat no st na svim ra zi na ma la bo ra to rij ske zdrav stvene skr bi i ta ko op rav da ti svo je mjes to u la bo ra to rij skom ti mu ka ko u ve li kim la bo ra to ri ji ma kli nič kih bol ni ca, ta ko i u dru gim ti po vi ma bol ni ca, ili u pri mar noj zdrav stve noj zaš ti ti. Suv re me no ob ra zo va nje me di cin skih bio ke mi ča ra s dos ta zna nja iz ci to lo gi je, mik ro bio lo gi je, imu no lo gi je i tran sfu zio lo gi je omo gu ću je us pješ no sud je lo va nje u razvo ju stru ke ko ji je us mje ren pre ma sveo buh vat nim la bora to rij skim zna nos ti ma, me di cin skoj bio ke mi ji i la bo ra torij skoj me di ci ni. Prim je nom bio ke mij skih, he ma to loš kih, mo le ku lar no-bio loš kih i ke mij skih pos tu pa ka, teh ni ka i teh no lo gi ja is pi ti va nja bio loš kih ma te ri ja la oni us pješ no pri do no se ut vr đi va nju uz ro ka bo les ti, od r ža va nju zdravlja, pre ven ci ji bo les ti, pra će nju us pje ha li je če nja kao i novim znan stve nim spoz na ja ma. Prog ram Stu di ja me di cin ske bio ke mi je na Far ma ceut skobio ke mij skom fa kul te tu Sveu či liš ta u Zag re bu us po re div je sa slič nim prog ra mi ma u Češ koj, Polj skoj, Ma đar skoj i Iz rae lu.

Pos li je dip lom ski dok tor ski stu dij
Far ma ceut sko-bio ke mij ski fa kul tet je pred lo žio i do bio potvr dni cu za pro vo đe nje pos li je dip lom skog dok tor skog stu di ja iz Far ma ceut sko-bio ke mij ski h zna nos ti ko jim se stje če aka demski stu panj dok to ra zna nos ti u znan stvenom pod ruč ju Bio me di ci ne i zdrav stva. Stu dij se or ga ni zi ra u dva mo du la: Far ma ceut ske zna nos ti i Me di cin sko-bioke mij ske zna nos ti. Cilj dok tor skog stu di ja je ob ra zo va nje pris tup ni ka za sa mos tal ni is tra ži vač ki rad u znan stve no-istra ži vač kim in sti tu ci ja ma i kli nič koj prak si, te pru ža te melji to is tra ži vač ko is kus tvo u spe ci č nim pod ruč ji ma me dicin ske bio ke mi je. Stu dij je na mi je njen me di cin skim bio ke mi ča ri ma, far maceu ti ma, te dru gim struč nja ci ma iz pod ruč ja Bio me di ci ne i zdrav stva i pod ruč ja Pri rod nih zna nos ti.

Ino va tiv no st dok tor skog prog ra ma
Pri jed log dok tor skog prog ra ma je iz ra zi to in ter dis cip li naran, ali je pos tig nu ta in teg ra ci ja is prep li ta njem sad r ža ja iz pod ruč ja pri rod nih, te melj nih i pri mi je nje nih kli nič kih zna nos ti, te vr lo važ nih in for ma cij skih i ko mu ni ka cij skih zna nos ti. Iz vo đe nje prog ra ma te me lji se na raz nov r snos ti The Me di cal Bioc he mis try stu dies are in ter dis cip li na ry and stu den ts acqui re: fun da men tal knowled ge (mathematics, che mis try, physi cs, sta tis ti cs, bioc he mis try, bio lo gy, mo le cu lar bio lo gy); bio me di ci ne knowled ge (anatomy, physio lo gy, pat hophysio lo gy, his to lo gy and cyto lo gy, im mu no lo gy, ge neti cs, mic ro bio lo gy and pa ra si to lo gy, phar ma co lo gy, toxi co lo gy and hae ma to lo gy); pro fes sio nal me di cal bioc he mi cal knowled ge (general and pat ho lo gi cal cli ni cal bioc he mis try, hae ma to lo gy wi th coa gu la tion and im mu no hae ma to lo gy, cli ni cal im mu no lo gy, blood ban ki ng, cli ni cal cyto lo gy, mic robio lo gy, ana lyti cal toxi co lo gy, mole cu lar diag nos ti cs, emer gen cy la bo ra to ry me di ci ne, poi nt of ca re la bo rato ry tes ti ng, ra tio nal la bo ra to ry diag nos ti cs, etc.); knowled ge, com pe ten ces and skil ls in com mu ni ca tion, la bo ra to ry ma na ge me nt, au to mat sa tion, elec tro nic da ta pro ces si ng, or ga ni sa tion and ma na gi ng of la bora to ry of me di cal bioc he mis try and in forma ti za tion of la bo ra to ry system. The stu dies cur ri cu lum li ke this enab les a gra dua te to make com pe te nt in ter pre ta tio ns of la bo ra to ry te st re sul ts and ma kes him/her an im por ta nt mem ber of a pro fes sional me di cal team for pa tie nt ma na ge me nt or a mem ber of a scien ti c team that de ve lo ps and re sear ches new scien ti c knowled ge. Af ter they suc ces sful ly com ple te the 10 th semes ter of their stu dies the gra dua tes, Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try can wo rk in their heal th ca re area at all le ve ls of la bo ra to ry heal th ca re jus ti fyi ng their po si tion in a la bo ra to ry team as we ll in big cli ni cal hospi ta ls as in ot her type of hos pi ta ls or in the ba sic heal th ca re. The mo de rn edu ca tion of me di cal bioc he mis ts wi th a lot of knowled ge of cyto lo gy, mic ro bio lo gy, im mu no logy and blood ban ki ng pro vi des a suc ces sful par ti ci pa tion in de ve lop me nt of the pro fes sion that ai ms towar ds an ove ra ll la bo ra to ry scien ce, Me di cal Bioc he mis try and La bo ra to ry Me di ci ne. By ap plyi ng bioc he mi cal, hae ma tolo gi cal, mo le cu lar bio lo gi cal and che mi cal met ho ds and exa mi na tion tec hniques and tec hno lo gies of bio lo gi cal ma te ria ls they wi ll suc ces sful ly con tri bu te to sta ti ng the cau se of an il lne ss, to bet ter heal th main te nan ce, to il lness pre ven tion, to treat me nt mo ni to ri ng as we ll as to new scien ti c knowled ge. The Cur ri cu lum of the Me di cal bioche mis try stu dies on the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc hemis try is com pa rab le wi th tho se in the Cze ch Re pub lic, Po la nd, Hun ga ry and Is rael.

Pos tgra dua te doc tor stu dies
The Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc he mis try pro po sed and re cei ved an ac cep ta tion for im ple men ti ng of pos tgradua te doc tor stu dies in the "Phar ma cy and Bioc he mis try" scien ces, whi ch lea ds to a deg ree of Doc tor of Scien ce in Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try is tra ži vač kih pro je ka ta na Far ma ceut sko-bio ke mij skom fakul te tu, su rad nji s ni zom znan stve no-nas tav nih su rad nih us ta no va te su rad njom s kli ni ka ma, in dus tri jom i pos lovnim sek to rom. Nuž no je kroz znan stve ni rad os na ži ti inova tiv no st i omo gu ći ti pri je nos teh no lo gi ja, te is tra ži vačkom i ob ra zov nom ak tiv noš ću sus tav no po ve zi va ti zna nost i kli nič ku prak su. Nastava se or ga ni zi ra uz sud je lo va nje znan stve nika iz brojnih su rad nih us ta no va kao što su: In sti tut Ru đer Bošković, nas tav ne ba ze Far ma ceut sko-bio ke mij skog fa kul te ta (KBC "Zag re b", KB "Ses tre mi los r dni ce", KB "Dub ra va"), te gos tu ju ći nas tav ni ci iz znan stve nih i is tra ži vač kih in sti tu ta i fa kul te ta iz zemlje i iz ino zem stva. Stu dij uk lju ču je or ga ni zi ra nu nas ta vu -ob vez ne, mo du larne, me to do loš ke i iz bor ne pred me te i ak tiv no bav lje nje znan stve no-is tra ži vač kim ra dom, a zav r ša va po la ga njem is pi ta, po zi tiv nom proc je nom znan stve ne ak tiv nos ti, pozi tiv nom oc je nom i ob ra nom dok tor skog ra da. Dok tor ski stu dij prim je nju je ECTS sus tav bo do va nja suk la dan europ skom sus ta vu. Udio or ga ni zi ra ne nas ta ve u stu di ju je naj ma nje 20% dok se oko 80% ukup nog ud je la od no si na znan stve nu ak tiv no st pris tup ni ka. Pred me ti su pred lo že ni kroz 4 bo dov ne sku pi ne: prvu bo dov nu sku pi nu čine te melj ni pred me ti, za jednič ki za oba mo du la dok tor skog stu di ja. Cilj je ovih kole gi ja upoz na ti po laz ni ka s te me lji ma znan stve nog rada u cje li ni te pru ži ti po laz ni ci ma pot reb na zna nja za svla da va nje mo du lar nih, me to do loš kih i iz bor nih ko legi ja, znan stve nu ak tiv no st i iz ra du dok tor skog ra da. drugu bo dov nu sku pi nu čine mo du lar ni pred me ti ko ji od go va ra ju znan stve nim in te re si ma po laz ni ka, od nosno ima ju za cilj uves ti po laz ni ka u znan stve ne spoz naje užih pod ruč ja is tra živanja po je di nog mo du la doktor skog stu di ja. u trećoj bodovnoj sku pi ni su me to do loš ki pred me ti čiji je cilj upoz na ti po laz ni ka s teh no loš kim pos tup ci ma i me to da ma u po je di nim is tra ži vač kim pod ruč ji ma, a u svr hu iz ra de prak tič nog di je la dok tor skog ra da. četvrtu bo dov nu sku pi nu čine iz bor ni pred me ti iz ši rokog iz bo ra po nu đe nih pred me ta stu di ja, ali to mo gu bi ti pred me ti pred vi đe nih spe ci ja lis tič kih pos li je diplom skih stu di ja Far ma ceut sko-bio ke mij skog fa kul te ta i pred me ti dru gih dok tor skih stu di ja. Pri jed lo zi za izbor ne pred me te stal no se pro ši ru ju.

Pos li je dip lom ski spe ci ja lis tič ki stu dij
Far ma ceut sko-bio ke mij ski fa kul tet je pred lo žio i 4 pos li jedip lom ska spe ci ja lis tič ka stu di ja iz pod ruč ja Me di cin ske bio ke mi je, Mo le ku lar ne di jag nos ti ke, Far ma ko ge no mi ke i Ana li tič ke tok si ko lo gi je. Ovi prog ra mi se na la ze u zav ršnoj fa zi pro ce sa prih va ća nja.
• • • • area Bio me di ci ne and Heal th Ca re. The stu dies are or ga nised in to two mo du les: Phar ma cy scien ces and Bio me di cal scien ces. The ob jec ti ve of the doc tor stu dies is to edu ca te a gra dua te for an in de pen de nt re sear ch wo rk in scien ti c re sear ch in sti tu tio ns and in cli ni cal prac ti ce and to o er a tho rou gh re sear ch expe rien ce in spe ci c areas of me dical bioc he mis try. The stu dies are de sig ned for me di cal bioc he mis ts, pharma cis ts and ot her exper ts from the area of Bio me di ci ne and heal th ca re and ot her Na tu ral scien ces.

In no va tion of the Doc tor Cur ri cu lum
The Cur ri cu lum pro po sal is extre me ly in ter dis cip li na ry. Howe ver, the in teg ra tion is ac hie ved by in ter la ci ng conten ts of na tu ral, fun da men tal and ap plied cli ni cal sciences, and ve ry im por ta nt in for ma tion and com mu ni ca tion scien ces. The Cur ri cu lum teac hi ng is ba sed on di ver si ty of re sear ch pro jec ts on the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc he mis try in coo pe ra tion wi th nu me rous scien ti c edu ca tio nal coo pe ra ti ve in sti tu tio ns and wi th cli ni cal de par tmen ts, in dus try and bu si ne ss sec tor. Throu gh the scien ti c wo rk it is ne ces sa ry to stren gthen in no va tion, to enab le tec hno lo gy tran smis sion and throu gh re sear ch and edu ca tio nal ac ti vi ty it is im por ta nt syste ma ti cal ly to con ne ct scien ce wi th cli ni cal prac ti ce. Teac hi ng is or gani sed wi th par ti ci pa tion of coo pe ra ti ve in sti tu tio ns su ch as Ru đer Bošković In sti tu te, teac hi ng hos pi ta ls of the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc he mis try (Cli ni cal Hos pi tal Cen tre "Zagreb", Uni ver si ty Hos pi tal "Ses tre Mi los r dni ce", Uni ver si ty Hos pi tal "Dub ra va") and gue st teac he rs from the scien ti c and re sear ch in sti tu tes and fa cul ties from Croa tia and the wor ld. The stu dies in clu de or ga ni sed teac hi ng -wi th ob li ga tory, mo du lar, met ho do lo gi cal and elec ti ve sub jec ts and ac ti ve scien ti c and re sear ch wo rk and nis hes wi th a succes sful com ple tion of exa mi na tio ns, po si ti ve eva lua tion of scien ti c ac ti vi ty, po si ti ve gra de in the nal doc tor exa mi na tion. The ECTS cre dit system is ap plied and it is com pa tib le wi th the Eu ro pean. The or ga ni sed teac hi ng ta kes 20% of the ove ra ll teac hi ng and the re st 80% re fe rs to the scien ti c ac ti vi ty of gra dua tes. The sub jec ts are divi ded in to four cre dit grou ps: 1 st cre dit group rep re sen ts fun da men tal sub jec ts and cha rac te ris ti cs for bo th mo de ls of the doc tor stu dies. The ob jec ti ve of the se cour ses is to in tro du ce the gradua te wi th the ba si cs of the scien ti c wo rk and to provi de ne ces sa ry knowled ge to over co me mo du lar, metho do lo gi cal and elec ti ve cour ses, scien ti c ac ti vi ty and wri ti ng of the doc tor the sis (doc to ra te) 2 nd cre dit group rep re sen ts mo du lar sub jec ts ac cor ding to the in te re st of the gra dua tes. Their ob jec ti ve is to in tro du ce the gra dua te wi th scien ti c knowled ge of a nar row re sear ch area of a cer tain mo du le in the doc tor stu dies.
• • Žanić Grubišić T. Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try Is kus tva u pro ved bi re for mi ra nog stu di ja U no voj kon cep ci ji stu di ja struč ni pred me ti se uvo de već na pr voj go di ni, a zna čaj ni op seg sat ni ce je us mje ren na bo ra vak u zdrav stve nim us ta no va ma. Stu den ti su vr lo dob ro prih va ti li pro vo đe nje or ga ni zi ra ne struč ne prak se ti je kom re do vi tog stu di ja. Stu den tska prak sa je or ga ni zira na stup nje vi to, ta ko da se ste če no teo rij sko zna nje us pore đu je sa suš ti nom i op se gom ra da u la bo ra to ri ji ma zdravstve nih us tano va. I go di na: Pos jet me di cin sko-bio ke mij skom la bo ra to ri ju pri mar ne zdrav stve ne zaš ti te te me di cin sko-bio ke mijskom la bo ra to ri ju kli nič ke bol ni ce. Stu den ti pro vo de po je dan rad ni dan u sva kom ti pu la bo ra to ri ja, pri če mu do biju uvid u or ga ni za ci ju la bo ra torija pri mar ne zdrav stve ne zaš ti te, od nos no kli nič ke bol ni ce. Na se mi nar skom di je lu nas ta ve raz mat ra ju pros tor no ure đe nje la bo ra to ri ja, struktu ru za pos le nog struč nog osob lja, vr ste op re me i op seg pret ra ga. II go di na: Struč na prak sa u ci to loš kom i his to loš kom la bora to ri ju. Stu den ti pro vo de je dan rad ni dan u ci to loš ko-histo loš kom la bo ra to ri ju kli nič ke bol ni ce pri če mu nau če osno ve o ci to ke mij skim i imu no ci to ke mij skim pret ra ga ma III go di na: Struč na prak sa u kli nič kom mik ro bio loš kom labo ra to ri ju. IV go di na: Struč na prak sa u he ma to loš kom la bo ra to ri ju. V go di na: Struč na prak sa u kli nič ko-bio ke mij skom la bo rato ri ju ko ja obuh va ća la bo ra to rij ske me to de za is pi ti va nje elek tro li ta, ki se lin sko-ba zič ne rav no te že, pro tei na, nep rotein skih du ši ko vih spo je va, por ri na, ug lji ko hid ra ta, li pida i li pop ro tei na, en zi ma i izoen zi ma, hor mo na te mik roele me na ta u tje les nim te ku ći na ma. Upoz na va nje s ra dom in stru me na ta i au to mat skih ana li za to ra te me to da ma mo le ku lar ne di jag nos ti ke. Struč na prak sa uk lju ču je rad u spe ci ja lis tič kim la bo ra to ri ji ma za en dok ri no lo gi ju, di jagnos ti ku kr vlju pre no si vih bo les ti te la bo ra to ri ju za bio loško-tok si ko loš ka vješ ta če nja. Os nov ni prin cip Bo lonj ske dek la ra ci je je rad sa stu den tima u ma lim gru pa ma ta ko da se in ten zi vi ra in di vi dual ni rad stu de na ta. Ka ko se broj stu de na ta Stu di ja me di cinske bio ke mi je već du že vre me na kre će oko 20 po laz ni ka go diš nje, to su se ovi prin ci pi pro vo di li i u do sa daš njem ra du. Sus tav ni rad stu de na ta se po ti če kroz kon ti nui ra nu prov je ru zna nja i broj ne se mi nar ske ra do ve i vlas ti te prezen ta ci je, što je da lo vr lo dob re re zul ta te. Po seb no je mno go uči nje no na ak tiv nom po du pi ra nju mo bil nos ti stu de na ta, i to u ok vi ri ma CEEPUS prog ra ma -"Cen tral no-eu rop ski prog ram raz mje ne sveu či liš nih studi ja". Prog ram omo gu ću je raz mje nu stu de na ta i pod r žava mo bil no st nas tav nog osob lja u ci lju stva ra nje mre že cen tral no-eu rop skih sveu či liš ta. Kroz ovaj prog ram je tije kom de se tak go di na, na spe ci ja li zi ra ne pro jek te Far maceut sko-bio ke mij skog fa kul te ta, doš lo pre ko 100 stu de nata iz ze ma lja Eu ro pe, dok su brojni stu den ti i nas tav ni ci Fa-3 rd cre dit group rep re sen ts met ho do lo gi cal sub jects who se ob jec ti ve I to in tro du ce the gra dua te wi th tec hno lo gi cal pro ce du res and met ho ds in di e re nt re sear ch areas for the pur po se of ma ki ng a prac ti cal pa rt of the doc tor the sis. 4 th cre dit group rep re sen ts elec ti ve sub jec ts from a wi de se lec tion of cur ri cu lum sub jec ts. Howe ver the se cou ld be al so sub jec ts plan ned for the pos tgra dua te spe cia li st stu dies on the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc hemis try and sub jec ts from ot her doc tor stu dies. The re are con stan tly mo re pro po sa ls for elec ti ve sub jec ts.

Pos tgra dua te spe cia li st stu dies
The Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc he mis try pro po sed four pos tgra dua te spe cia li st stu dies from the area of Me di cal Bioc he mis try, Mo le cu lar Diag nos ti cs, Phar ma co lo gy and Ana lyti cal Toxi co lo gy. The se prog ram mes are in the nal pha se of ac cep tan ce.

Expe rien ces in im ple men ta tion of the re for med stu dies
In the new con ce pt of the stu dies pro fes sio nal sub jec ts are in tro du ced al rea dy in the r st year and a lot of ti me is spe nt in the heal th ca re in sti tu tio ns doi ng prac ti cal wo rk. The stu den ts ha ve suc ces sful ly ac cep ted the or ga ni sed prac ti cal trai ni ng du ri ng the re gu lar stu dies. The stu dent's prac ti cal trai ni ng is or ga ni sed in le ve ls, whi ch enables the com pa ri son of the acqui red theo re ti cal knowledge wi th an es sen ce and vo lu me of the la bo ra to ry wo rk in heal th ca re in sti tu tio ns. 1 st year: Vi sit to a la bo ra to ry of me di cal bioc he mis try of a ba sic heal th ca re in sti tu tion and to a la bo ra to ry of me di cal bioc he mis try in a cli ni cal hos pi tal. The stu den ts spe nd one wor ki ng day in ea ch of the la bo ra to ries, where they get an in sig ht in la bo ra to ry or ga ni sa tion of ea ch la bo ra to ry type. In the se mi na rs stu den ts exa mi ne the envi ron men tal de si gn (physi cal plan ni ng) of la bo ra to ry, the struc tu re of em ployed pro fes sio nal exper ts, the types of the equip me nt and the ran ge of tes ts. 2 nd year: Trai ni ng in a cyto lo gy and his to lo gy la bo ra to ry. Stu den ts spe nd one wor ki ng day in a cyto lo gy and his tolo gy la bo ra to ry in a cli ni cal hos pi tal whe re they lea rn the ba si cs of cyto lo gy and im mu no cytoc he mis try tes ts. 3rd year: Trai ni ng in a cli ni cal mic ro bio lo gy la bo ra to ry. 4th year: Trai ni ng in a hae ma to lo gy la bo ra to ry 5th year: Trai ni ng in a cli ni cal bioc he mi cal la bo ra to ry that in clu des la bo ra to ry met ho ds for exa mi ni ng of electro lyte, acid ba se ba lan ce, pro tei ns, non pro tein nit rogen com poun ds, por phyri ns, car bo hydra tes, li pi ds and li pop ro tei ns, en zymes and isoen zymes, hor mo nes and mic roe le men ts in bo dy ui ds. Fur ther mo re, it in clu des an in tro duc tion wi th per for man ce of equip me nt and au to • • Žanić Grubišić T. Edu ka ci ja ma gis ta ra me di cin ske bio ke mi je Žanić Grubišić T. Edu ca tion of Mas te rs of Scien ce in Me di cal Bioc he mis try kul te ta gos to va li na sveu či liš nim kli ni ka ma i sveu či liš ti ma u zem lja ma sre diš nje Eu ro pe. Kao zak lju čak mo že mo re ći da su uči nje ni mno gi važ ni kora ci u usav r ša va nju Stu dij skog prog ra ma me di cin ske bioke mi je. No, is to dob no os ta je još dos ta to ga što tre ba razri je ši ti u su rad nji sa Sveu či liš tem, Mi nis tar stvom zna nos ti, vi so kog ob ra zo va nja i špor ta, Mi nis tar stvom zdrav stva i so ci jal ne skr bi, uz ak tiv no sud je lo va nje stru ke da bis mo se kva li tet no pri la go di li eu rop skoj di men zi ji la bo ra torijske dje lat nos ti.
ana lyzer and wi th the met ho ds of mo le cu lar diag nos ti cs. Prac ti cal trai ni ng al so in clu des wo rk in spe cia li zed la bora to ries for en doc ri no lo gy, diag nos ti cs of blood tran smitted di sea ses and in the la bo ra to ry for bio lo gi cal toxi co logy exper ti se. The fun da men tal prin cip le of the Bo log ne Dec la ra tion is wor ki ng wi th stu den ts in sma ll grou ps in or der to in tensi fy the in di vi dual wo rk of stu den ts. As the num ber of stu den ts on the Me di cal Bioc he mis try stu dies for ma ny yea rs coun ts arou nd 20 per year, the se prin cip les we re al rea dy im ple men ted in pre vious prac ti ce. Syste ma tic work of stu den ts is sti mu la ted by con sta nt knowled ge exami na tion, nu me rous se mi na rs and pre sen ta tio ns, what has gi ven ve ry good re sul ts.
A lot was do ne on the e ld of ac ti ve pro mo tion of stude nt mo bi li ty in the sco pe of CEEPUS (Cen tral Eu ro pean Exchan ge Prog ram for Uni ver si ty Stu dies). The prog ram enab les stu de nt exchan ge and sup por ts teac hi ng per sonnel mo bi li ty wi th ob jec ti ve to crea te a ne two rk of Cen tral Eu ro pean Uni ver si ties. Due to that prog ram mo re than 100 stu den ts from Cen tral Eu ro pe ha ve co me to spe ciali sed pro jec ts on the Fa cul ty of Phar ma cy and Bioc he mistry du ri ng the la st ten yea rs and nu me rous teac he rs and stu den ts from the fa cul ty vi si ted uni ver si ty cli ni cs and uni ver si ties in the Cen tral Eu ro pean coun tries. As a con clu sion we can say that big ste ps ha ve been done in im pro ve me nt of the Me di cal Bioc he mis try stu dies. Howe ver, the re are sti ll a lot of is sues that ha ve to be dis cus sed and sol ved in coo pe ra tion wi th the uni ver si ty of Zag reb, Mi nis try of Scien ce, Edu ca tion and Spo rt and Mi nis try of Heal th and So cial Wel fa re wi th ac ti ve par ti cipa tion of the exper ts, so that we cou ld adequa te ly ad ju st to the Eu ro pean di men sion of la bo ra to ry ser vi ce.
Li te ra tu ra